Automatische transcriptie
Het gesprek wordt opgenomen en omgezet naar tekst. De behandelaar kan zich volledig richten op de client in plaats van op het toetsenbord.
Kennisartikel · AI in de zorg & GGZ
AI-verslaglegging in de GGZ: wat kan, wat mag
Spraak naar tekst, samenvatten, structureren: AI kan behandelaren in de GGZ veel administratieve last afnemen. Maar wat is toegestaan, wat zijn de grenzen en hoe richt je het veilig in?
Laatst bijgewerkt 14 juni 2026 · door Arjan Woldring
AI-verslaglegging mag in de GGZ, mits de behandelaar de output controleert en eindverantwoordelijk blijft. Clientdata moet beschermd zijn via een verwerkersovereenkomst, doelbinding en dataminimalisatie. De client informeer je van tevoren. De winst is reeel; de kunst is die verantwoord te verzilveren.
Implementa
01 · Definitie
Wat is AI-verslaglegging in de GGZ?
AI-verslaglegging is het gebruik van kunstmatige intelligentie om de administratie rondom een behandelcontact te ondersteunen. Concreet gaat het om drie toepassingen die in de GGZ het meest worden ingezet.
Spraak naar tekst (transcriptie): een microfoon registreert het gesprek, de AI zet het gesproken woord om in een tekst. De behandelaar hoeft tijdens de sessie niet meer te typen of notities te maken.
Samenvatten: de AI destilleert de kern van een gesprek of van een langere sessiesreeks tot een beknopte SOAP-notitie of voortgangsrapportage. De behandelaar past die tekst aan en keurt hem goed.
Structureren: bestaande losse aantekeningen of vrije tekst worden door de AI ingedeeld naar de vereiste structuur, bijvoorbeeld naar het Herstell-&-Routekaartformat of het behandelplan.
Het gaat nadrukkelijk om ondersteuning, niet om autonome besluitvorming. De behandelaar leest mee, corrigeert en is te allen tijde verantwoordelijk voor wat er in het dossier staat.
02 · Mogelijkheden
Wat kan AI bij verslaglegging?
AI ondersteunt niet alleen bij het typen. De toepassingen lopen uiteen van een enkel hulpmiddel tot een geintegreerde werkomgeving.
Slimme samenvatting
Op basis van het transcript genereert de AI een SOAP-notitie of voortgangsrapportage. De behandelaar controleert, past aan en keurt goed.
Dossierbeheer
Losse aantekeningen worden automatisch ingericht naar de vereiste behandelplanstructuur, waardoor de administratieve last bij overdracht en evaluatie daalt.
De VGZ-benchmark
Cooperatie VGZ meet een daling van de registratietijd van gemiddeld 30 minuten naar 8 tot 12 minuten per behandelaar per dag. De winst is reeel; de kunst is die verantwoord te verzilveren.
03 · Kaders
Wat mag wel en wat mag niet?
Het gebruik van AI bij verslaglegging is in de GGZ toegestaan, maar wel binnen duidelijke kaders. Die kaders komen uit drie bronnen: het Landelijk Kwaliteitsstatuut GGZ, de AVG en de oproep van de IGJ uit februari 2025.
Wat mag wel
- AI gebruiken als schrijfassistent die de behandelaar ondersteunt bij het opmaken van notities.
- Spraak-naar-tekst inzetten, mits de client vooraf geïnformeerd is en toestemming heeft gegeven.
- Een AI-samenvatting als concept gebruiken, die de behandelaar vervolgens leest, aanpast en opslaat.
- Geaggregeerde, geanonimiseerde inzichten gebruiken voor kwaliteitsverbetering, mits de grondslag klopt.
Wat niet mag
- AI laten opslaan in het dossier zonder dat de behandelaar de tekst heeft gezien en goedgekeurd.
- Opnames of transcripten opslaan op servers buiten de EER zonder passende waarborgen.
- Clientgegevens gebruiken om een extern AI-model te trainen zonder expliciete toestemming.
- AI inzetten die zelfstandig een diagnose stelt of een behandeladvies geeft zonder menselijke tussenkomst.
De IGJ stelt navolgbaarheid centraal: als iets misgaat, moet reconstrueerbaar zijn wie welke beslissing nam en op basis van welke informatie. Dat vereist dat de AI-output altijd leesbaar en aanpasbaar blijft voor de behandelaar. Meer over de IGJ-richtlijn lees je op de website van de IGJ.
04 · Privacy
Privacy en clientdata: de AVG-verplichtingen
Gezondheidsgegevens zijn bijzondere persoonsgegevens in de zin van artikel 9 AVG. Dat betekent dat de lat voor verwerking hoger ligt dan bij gewone persoonsgegevens. Wie AI inzet voor GGZ-verslaglegging moet aan minimaal de volgende eisen voldoen.
- Grondslag: de verwerking heeft een wettelijke basis, doorgaans de behandelovereenkomst (artikel 6 lid 1 sub b AVG) in combinatie met de uitzondering voor gezondheidszorg (artikel 9 lid 2 sub h AVG).
- Verwerkersovereenkomst: de aanbieder van de AI-tool is een verwerker. Sluit een verwerkersovereenkomst die voldoet aan de eisen van de AVG.
- Dataminimalisatie: sla alleen op wat noodzakelijk is. Verwijder opnames zodra de transcriptie is goedgekeurd, tenzij er een andere bewaartermijn geldt.
- DPIA: bij nieuwe technologie op bijzondere persoonsgegevens is een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA) vaak verplicht. Vraag dit na bij je Functionaris Gegevensbescherming of de Autoriteit Persoonsgegevens.
- Transparantie richting client: informeer de client in de intake over het gebruik van AI bij verslaglegging en leg dat vast in het dossier.
De Cooperatie VGZ publiceert ervaringen met spraakgestuurd rapporteren in de GGZ. Bekijk de VGZ-pagina over AI en spraakgestuurd rapporteren voor praktijkinzichten.
05 · Inrichting
Hoe richt je AI-verslaglegging veilig in?
Een veilige inrichting begint met bewuste keuzes over technologie, procedure en opleiding. Onderstaande aanpak helpt een GGZ-instelling om verantwoord te starten.
Kies de juiste tool. Selecteer een aanbieder die een verwerkersovereenkomst kan sluiten, data verwerkt binnen de EER en een duidelijk beveiligings- en incidentresponsbeleid heeft. Vraag om een bewerkersovereenkomst en controleer certificeringen (ISO 27001 of gelijkwaardig).
Definieer het werkproces. Leg vast wanneer de opname start, wie de transcript controleert, binnen welke termijn en hoe fouten worden gecorrigeerd. Het proces moet navolgbaar zijn voor de IGJ.
Train behandelaren. AI-geletterdheid is niet vanzelfsprekend. Behandelaren moeten weten hoe ze output kritisch beoordelen, wanneer ze moeten ingrijpen en hoe ze de tool melden als die onjuiste informatie genereert. De EU AI Act (artikel 4) verplicht organisaties om dit aantoonbaar te borgen.
Stel een DPIA op. Doe dit voor de livegang, niet erna. Een DPIA helpt je om risico's te identificeren en beheersmaatregelen te documenteren.
Evalueer periodiek. Plan na drie en na zes maanden een evaluatie van kwaliteit, foutmarge en gebruikerservaring. Pas het beleid aan op basis van wat je leert.
Veelgestelde vragen
Vragen over AI-verslaglegging
in de GGZ
Mag je AI gebruiken voor verslaglegging in de GGZ?
Ja, dat mag. De behandelaar blijft eindverantwoordelijk en moet de AI-output controleren voordat die in het dossier terechtkomt. Dat is vastgelegd in het Landelijk Kwaliteitsstatuut GGZ. De behandelaar kan AI-output niet klakkeloos accepteren.
Hoeveel tijd bespaart AI-verslaglegging in de GGZ?
Volgens de Cooperatie VGZ daalt de registratietijd van gemiddeld 30 minuten naar 8 tot 12 minuten per behandelaar per dag. De winst is reeel; de kunst is die verantwoord te verzilveren.
Wat mag AI bij GGZ-verslaglegging absoluut niet?
AI mag nooit zelfstandig en zonder menselijke controle aantekeningen opslaan in het clientdossier. Clientdata mag niet zonder grondslag naar externe servers buiten de EER, en de client moet worden geinfomeerd dat AI wordt ingezet.
Welke privacyregels gelden voor AI-verslaglegging in de GGZ?
De AVG is volledig van toepassing. Gezondheidsgegevens zijn bijzondere persoonsgegevens (artikel 9 AVG) en vragen een verwerkersovereenkomst, doelbinding, dataminimalisatie en vaak een DPIA. De verwerking moet navolgbaar zijn en de client moet worden geinfomeerd.
Moet ik de client vertellen dat ik AI gebruik bij verslaglegging?
Ja. De EU AI Act schrijft transparantie voor: een client heeft recht te weten wanneer AI wordt gebruikt. Leg dit vast in je informed-consent-procedure en informeer de client bij de intake. Dat is zowel een ethische als een juridische verplichting.
Hoe richt ik AI-verslaglegging veilig in?
Kies een aanbieder met een verwerkersovereenkomst en dataverwerking binnen de EER, stel een DPIA op voor de livegang, train behandelaren in kritisch gebruik van AI-output, leg het werkproces schriftelijk vast en evalueer periodiek. Implementa helpt je dit stap voor stap te borgen.
Wat zegt de IGJ over AI in de verslaglegging?
De IGJ riep zorgaanbieders in februari 2025 op om zorgvuldig om te gaan met generatieve AI. Menselijke controle en navolgbaarheid zijn leidend. Een behandelaar kan AI-output niet klakkeloos accepteren; navolgbaarheid moet gewaarborgd zijn.
Over de auteur
Arjan Woldring
oprichter Implementa
Arjan Woldring is oprichter van Implementa en begeleidt zorgorganisaties bij de verantwoorde invoering van AI. Hij combineert kennis van de GGZ-praktijk met expertise in AVG-compliance en AI-governance. Zijn werk richt zich op de vraag hoe menselijke controle en AI-toepassingen elkaar versterken in plaats van verdringen.
Volg op LinkedIn
Vakinhoudelijk gecontroleerd op Vakinhoudelijk gecontroleerd op 14 juni 2026
Lees ook
Meer over AI in de zorg
Verdiep je verder in de thema's die samenhangen met verantwoorde AI-verslaglegging in de GGZ.
Administratie
Administratielast verlagen met AI
Welke AI-toepassingen helpen de administratieve last in de zorg structureel te verlagen? En welke randvoorwaarden gelden?
Lees verderControle
Human-in-the-loop
Hoe waarborg je dat een mens altijd de beslissende stap zet bij AI-toepassingen? Uitleg van het principe en de praktische inrichting.
Lees verderPrivacy
AVG en AI in de zorg
De AVG-regels voor AI in de zorg toegelicht: grondslagen, DPIA, verwerkersovereenkomst en toezicht door de AP.
Lees verder