Kennisartikel · AI-geletterdheid & opleidingen
AI werkt zo goed als de instructies die je eraan geeft. Op deze pagina leer je hoe je een goede prompt schrijft, welke regels gelden in de zorg en hoe je veelgemaakte fouten vermijdt.
Laatst bijgewerkt 14 juni 2026 · door Arjan Woldring
Prompten is AI duidelijke, gerichte instructies geven. Voor zorgprofessionals geldt een harde regel: zet nooit cliëntgegevens in een prompt, geef altijd context, je rol en het gewenste format mee, en controleer elk resultaat voordat je het gebruikt. Zo blijf je in control.
Implementa
01 · Wat is prompten?
Een prompt is de instructie die je aan een AI-tool geeft. Denk aan ChatGPT, Copilot of een vakspecifiek AI-hulpmiddel: elk van deze tools werkt met de tekst die jij invoert. Die tekst noemen we een prompt.
Het woord klinkt technisch, maar het idee is eenvoudig: hoe duidelijker je vraag, hoe relevanter het antwoord. Een vage prompt levert een vaag resultaat op. Een scherp geformuleerde prompt bespaart je tijd en geeft je bruikbare output.
Dat maakt prompten een kernvaardigheid voor iedereen die met AI werkt, ook in de zorg. Volgens de AI-geletterdheidsplicht (artikel 4 van de EU AI Act, van kracht sinds 2 februari 2025) moeten organisaties aantoonbaar zorgen dat medewerkers die met AI werken er voldoende verstand van hebben. Goed kunnen prompten is daar een wezenlijk onderdeel van.
02 · Basisprincipes
Een sterke prompt bestaat uit vier bouwstenen: rol, context, taak en format. Hieronder vind je de stappen in volgorde.
Begin elke prompt met jouw rol en context: wie ben je, in welke situatie werk je? Bijvoorbeeld: 'Ik ben een GGZ-behandelaar en wil een samenvatting van een behandelplan schrijven'. Zo begrijpt AI vanuit welk perspectief het moet antwoorden.
Beschrijf de situatie zonder herleidbare gegevens van cliënten. Gebruik geanonimiseerde of fictieve details als voorbeeld. Hoe meer relevante context je geeft, hoe beter AI de taak begrijpt.
Vertel AI hoe je de output wilt ontvangen: een opsomming, een alinea, een e-mail, vijf bullets, maximaal 200 woorden. Hoe specifieker je format omschrijft, hoe bruikbaarder het resultaat.
Lees de output kritisch. Klopt de inhoud inhoudelijk en professioneel? Past het in jouw werksituatie? Pas de prompt aan en vraag opnieuw als het resultaat niet goed genoeg is. Dit noemen we itereren: het is een normaal onderdeel van het proces.
Zet nooit naam, geboortedatum, BSN, diagnose of andere herleidbare gegevens van een cliënt in een prompt voor een publieke AI-tool. Dit is een harde privacyregel op grond van de AVG. Wil je toch realistische voorbeelden gebruiken, werk dan met volledig fictieve data.
Harde grens
03 · Zorgspecifieke regels
Zorgprofessionals werken dagelijks met bijzondere persoonsgegevens: diagnoses, behandelplannen, medicatie, psychische klachten. De AVG classificeert gezondheidsgegevens als extra beschermde categorie (artikel 9). Dat heeft directe gevolgen voor hoe je AI mag inzetten.
De IGJ riep zorgaanbieders in februari 2025 op om zorgvuldig om te gaan met de invoering van generatieve AI. Menselijke controle en navolgbaarheid zijn daarin leidend. Dat vertaalt zich praktisch naar een paar harde grenzen bij het prompten:
Wil je weten welke AI-tools veilig zijn voor verwerking van zorgdata? Op onze pagina privacy-first AI leggen we dat uit.
04 · Voorbeeldprompts
Hieronder zie je het verschil tussen een zwakke en een sterke prompt. Dezelfde taak, heel ander resultaat.
Zwakke prompt:
"Schrijf iets over een behandelplan."
Sterke prompt:
"Ik ben een GGZ-behandelaar. Schrijf een korte, neutrale samenvatting van een individueel behandelplan voor een cliënt met angstklachten (geanonimiseerd). De samenvatting is voor intern overleg, maximaal 150 woorden, in zakelijke stijl."
Het verschil zit in vier elementen: rol (GGZ-behandelaar), context (angstklachten, geanonimiseerd), taak (samenvatting voor intern overleg) en format (maximaal 150 woorden, zakelijke stijl).
Nog een voorbeeld voor een praktijkmanager:
"Ik beheer een GGZ-praktijk met meerdere vestigingen. Schrijf een intern bericht aan behandelaren over het correct invullen van onze AI-gebruiksrichtlijn. Zakelijke toon, maximaal drie alinea's."
Let op: gebruik in eigen prompts nooit echte namen, BSN-nummers, geboortedatums of andere herleidbare gegevens. Wat hierboven staat zijn fictieve illustraties.
05 · Veelgemaakte fouten
In de praktijk zien we bij zorgprofessionals een aantal terugkerende valkuilen. Het goede nieuws: ze zijn allemaal te voorkomen met een beetje bewustzijn en oefening.
Wil je weten hoe je als organisatie voorkomt dat medewerkers op eigen houtje AI-tools gaan gebruiken zonder beleid? Lees dan over schaduw-AI voorkomen.
Veelgestelde vragen
Een prompt is de instructie die je aan een AI-tool geeft. Hoe duidelijker en gerichter de instructie, hoe relevanter de uitvoer die je terugkrijgt.
Nee. Naam, geboortedatum, BSN, diagnose en andere herleidbare gegevens mogen nooit in een prompt voor een publieke AI-tool zoals ChatGPT. Dit is in strijd met de AVG en de zorgvuldigheidsnormen van de IGJ.
Een goede prompt bevat doorgaans: jouw rol (wie ben je?), de context (wat is de situatie?), de taak (wat moet AI doen?) en het gewenste format (hoe wil je de output?).
Ja, altijd. AI kan fouten maken, informatie verzinnen of de context verkeerd interpreteren. Zorgprofessionals blijven eindverantwoordelijk voor elke beslissing, ook als AI daarbij ondersteuning bood.
Itereren betekent dat je een prompt aanpast op basis van de output die je krijgt. Je stelt opnieuw een vraag, voegt context toe of vraagt om een andere opzet totdat het resultaat bruikbaar is.
De meest voorkomende fouten zijn: cliëntgegevens invullen, een te vage of te korte vraag stellen, de output niet controleren en het resultaat klakkeloos overnemen zonder professionele toetsing.
Oefening en begeleiding helpen het meest. Implementa biedt AI-trainingen speciaal voor de zorg, waarbij je leert prompten, grenzen bewaken en AI-output beoordelen in jouw eigen werksituatie.
Over de auteur
Arjan Woldring
oprichter Implementa
Arjan is oprichter van Implementa en begeleidt zorgorganisaties bij de verantwoorde inzet van AI. Hij ontwikkelde praktische AI-trainingen speciaal voor de zorg en GGZ, met aandacht voor privacy, menselijke controle en werkbare prompts in de dagelijkse praktijk.
Lees ook
Verder lezen over veilig en bekwaam AI-gebruik in jouw organisatie?
Gerelateerd
Do's en don'ts voor veilig AI-gebruik op de werkvloer, ook als je nog weinig ervaring hebt.
Lees verderGerelateerd
Bekijk hoe Implementa AI-trainingen verzorgt die specifiek zijn afgestemd op de zorg en GGZ-context.
Lees verderGerelateerd
Een praktische gids voor organisaties die aantoonbaar AI-geletterdheid willen opbouwen bij hun medewerkers.
Lees verder